Combined Shape
Luister
Hoofdthema

Leren in de praktijk
Thema

Werkplekleren en stages

  • Middelbaar beroepsonderwijs
  • Hoger onderwijs

Leren van en in de beroepspraktijk is een belangrijk onderdeel van het mbo en hbo. Praktijkervaring is onmisbaar voor het verwerven van relevante competenties en een beroepsidentiteit. Wat is nodig om een effectieve leerschool te creëren?

Contactpersoon voor deze pagina
Foto van een jonge vrouw met blond haar
Sanne Dijkstra
  • Gepubliceerd:

Wat is bekend over werkplekleren en stages?

De term werkplekleren omvat verschillende vormen, contexten en situaties waarin studenten leren in een authentieke arbeidssituatie. Werkplekleren biedt de mogelijkheid verschillende aspecten van de beroepspraktijk te verkennen en te oefenen. Het inzetten van werkplekleren in een beroepsopleiding heeft drie doelstellingen: oriëntatie op de beroepspraktijk, verwerven van beroepsvaardigheden en participatie aan de beroepsgemeenschap. Om die doelen te bereiken is het van belang dat een aanzienlijk deel van de opleiding plaatsvindt op de werkplek. In dit overzichtsartikel worden kernelementen van werkplekleren verder uitgewerkt, zoals de noodzaak tot goede afstemming tussen school en werkveld, de aard van de leerpraktijken, de rol van de begeleider en beoordeling.

Op deze pagina

Overzicht van kennis uit onderzoek

Lees een overzicht van wat we weten uit onderzoek.

  • Overzichtsartikel

    Versterken van leren in de beroepspraktijk

      mbo ho
    Praktijkervaring opdoen, o.a. in de vorm van stages, is een belangrijk onderdeel van elke beroepsopleiding en voor veel studenten het deel waar ze het meest warm voor lopen.

Handvatten uit onderzoek

Wil je zelf aan de slag met werkplekleren en stages? Onderstaande handvatten helpen je op weg. Allemaal zijn ze onderbouwd met kennis uit onderwijsonderzoek.

Bekijk meer handvatten

Voorbeelden uit de praktijk

Waar moet je op letten wanneer je zelf aan de slag gaat met werkplekleren en stages? Onderstaande praktijkvoorbeelden zijn ter illustratie en geven inzicht in onderbouwde en vernieuwende werkwijzen en interventies.

  • Praktijkvoorbeeld

    Boundary Crossing

    ho
    Wat is Boundary Crossing? En hoe kan Boundary Crossing in alle geledingen van de universiteit verankerd worden? Lees over de genomen stappen en de geleerde lessen.
    Lees verder

  • Praktijkvoorbeeld

    Gezondheidszorg en werkplekleren

    ho
    De lerende zet beschikbare informatie op de werkvloer om tot eigen bekwaamheid. Zowel studenten als werknemers blijven leren op de werkplek.
    Download van VUMC

  • Praktijkvoorbeeld

    Ontwerpkit een samenhangend curriculum

    po vo mbo
    Hoe kunnen opleiding, werkplek en studenten gezamenlijk het curriculum vormgeven? Praatplaten ondersteunen het gesprek tussen de partners. Hierbij staat samen leren op de werkplek centraal.
    Download van Platform Samen Opleiden & Professionaliseren
Bekijk meer praktijkvoorbeelden

Antwoorden op vragen uit de praktijk

De Kennisrotonde is een uniek loket voor de beantwoording van jeugd- en onderwijsvragen met kennis uit onderzoek. Onderstaande vragen zijn eerder gesteld over dit thema.

Werkbegeleiders moeten oog hebben voor wat een student nodig heeft en welke werk- en leersituaties in de organisatie daarin kunnen voorzien. Verder moeten ze leerprocessen uitlokken, studenten begeleiden en hun ontwikkeling beoordelen. Ook is van belang dat ze de kwaliteit van het werk en het leerproces in balans houden. Het is niet duidelijk of werkbegeleiders zelf actief moeten zijn in het werk waarvoor ze studenten opleiden. Het is wel gebruikelijk dat werkbegeleiders recente werkervaring hebben.

Lees meer

Geactualiseerd: 10 januari 2024

Werkgevers en opleiders kunnen zelfregie van mbo-studenten tijdens stages stimuleren. De werkgever moet de inbreng van de student serieus nemen en hem of haar gestructureerd laten werken. De opleider geeft aandacht aan het vermogen en de bereidheid tot leren, naast het aanleren van emotionele volwassenheid. Verder legt de opleider nadruk op vaardigheden als het geleerde in de praktijk toepassen, creativiteit en kritisch denken. De student maakt zich zelfsturend leren eigen door te leren om minder hulp te vragen, taakstrategieën zelfstandiger en beter uit te voeren. Maar ook door tijd efficiënter te beheren en meer waarde te hechten aan het leren zelf.

Lees meer

De stage en de overgang naar werk zijn voor veel mbo-studenten met een ondersteuningsbehoefte een struikelblok in de opleiding. Echter, passend onderwijs kan ook in de beroepspraktijkvorming bijdragen aan de succesvolle begeleiding van die studenten. Een in de praktijk ontwikkelde en beproefde methode hiervoor is de Transitieroute. Het is een individueel maatwerktraject dat een jaar voor afstuderen begint en een jaar na afstuderen eindigt. Een gezamenlijke aanpak van betrokkenen kan leiden tot een succesvolle transitie.

Lees meer

Er is één studie naar de invloed van lint- en blokstages op het leerrendement in het mbo, maar daarin zijn geen effecten gevonden. Een aantal andere studies laat op basis van ervaringen van betrokkenen wel verschillende andersoortige voor- en nadelen van stagevormen zien. Genoemde voordelen van een lintstage zijn onder andere betere afstemming en afwisseling tussen theorie en praktijk, en meer mogelijkheden voor feedback en reflectie. Bij een blokstage zijn dat bijvoorbeeld lagere werkdruk voor studenten en meer tijd om een beroepshouding te ontwikkelen. Deze voordelen hebben weliswaar een indirecte link met leerrendement, maar die link is niet empirisch onderzocht.

Lees meer

Het werken met WhatsApp of social media vergroot de betrokkenheid van studenten en zorgt ervoor dat ze ook buiten de lesuren leren. Nadelen zijn de extra tijdsinvestering, de mogelijk dalende formele schrijfvaardigheid van studenten en de hoeveelheid irrelevante berichten die de gebruikers delen. Het is belangrijk om de theorie te koppelen aan de praktijk waar de studenten op dat moment mee bezig zijn. Verder is tweezijdige communicatie noodzakelijk.

Lees meer

Bekijk meer antwoorden  Stel je vraag

Verder verdiepen op dit thema

Hieronder vind je een selectie van uitgebreidere handboeken, wetenschappelijke studies en andere verdiepende kennisbronnen. Deze sectie bevat alleen bronnen die aanwijzingen bevatten voor effectieve aanpakken.

Bekijk meer verdiepende bronnen

Mogen we je iets vragen?

Ga je deze informatie gebruiken in het onderwijs?
Wat vind je van de leesbaarheid van deze pagina?
In welke onderwijssector werk je?

Wil je nog iets anders kwijt? Laat het ons weten via het feedback-formulier.

Privacyverklaring

Wij gaan zorgvuldig om met persoonsgegevens. Lees hierover meer in onze privacyverklaring.

Mede mogelijk gemaakt door

ECBO is expert op het gebied van onderzoek enkennisvraagstukken rondom beroepsonderwijs en arbeidsmarkt. Doorkennis uit onderzoek toepasbaar te maken en te delen, draagt ECBO bijaan het verbeteren en vernieuwen vanhet (middelbaar) beroepsonderwijs en een leven lang ontwikkelen.

Onderwijsprofessionals kiezen op basis van kennis en ervaring
Onderwijskennis.nl bundelt kennis uit onderzoek over de effectiviteit van aanpakken en werkwijzen in het onderwijs. Onderwijskennis.nl adviseert echter niet welke aanpakken scholen zouden moeten kiezen. Deze keuze is de verantwoordelijkheid van de onderwijsprofessionals zelf. Zij beoordelen op basis van hun kennis en ervaring welke aanpakken het beste passen bij het onderwijs dat zij geven. 

Colofon afbeelding
'Handreikingen vanuit de zorg': Frank Muller | HH

Terug naar boven